ΟΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΗΘΙΚΟΙ ΔΙΧΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ.  Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΤΑΛΑΝΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΗΘΙΚΟΙ ΔΙΧΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ. Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΤΑΛΑΝΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣΗ ΣΥΝΕΧΗΣ ΤΑΛΑΝΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣΣυγγραφέας: Ζήρας, ΑλέξηςΤεύχος: 56

3,00€

DOWNLOADPREVIEW FLIPPREVIEW

Το μελέτημα που ακολουθεί εισάγει σ΄ένα ερευνητικό δίπτυχο που έχει σχέση με τη δια βίου ταλάντευση του Κώστα Βάρναλη, όπως τη διακρίνω να εμφανίζεται διαρκώς- άλλοτε προσπαθώντας μέσω της τέχνης να εκφράσει τη γεμάτη διακυμάνσεις, δύστροπη αλλά και ελευθεριακή ιδιοσυγκρασία του, άλλοτε επιβάλλοντας στην τέχνη του ηθικούς περιορισμούς, υπηρετώντας τις αρχές μιας πολιτικής ενόρασης με τον προγραμματισμό της οποίας όμως ο ίδιος, ως δημιουργικό υποκείμενο,  δεν συνέπλεε πάντα. Η μια όψη του δίπτυχου (αλλά και της ταλάντευσης του ποιητή) ριζώνει  στον συνήθως εύχυμο και ανατρεπτικό αυθορμητισμό του, τον διονυσιακό, φαρσικό  (καλό) του δαίμονα. `Εναν αυθορμητισμό που καθώς, ως στοχαστικός ποιητής, είχε απόλυτη συναίσθηση της δυναμικής του, βάλθηκε να τον χαλιναγωγήσει από νωρίς, προτού καν φτάσει στο σημείο να ριζοσπαστικοποιηθεί μαχητικά. Η εύφορη, έντονα ερωτική και εσωτερικά έκρυθμη ως προς τον βακχικό της χαρακτήρα, αλλά και εσκεμμένα απαίδευτη έκφραση του Βάρναλη γίνεται σήμα κατατεθέν της ποιητικής του εξαρχής, φθάνοντας ως το 1919 και τη δημοσίευση της γνωστής, μεταιχμιακής σύνθεσής του «Ο Προσκυνητής» στο περιοδικό του Γεράσιμου Σπαταλά Ο μαύρος γάτος. Aπό εκεί και πέρα, με την πολιτική του διαφοροποίηση, με την αντιφατικότητα και τη φοβική διάθεση που τον διέκριναν, αποφάσισε να διαγράψει ένα σημαντικό μέρος από όσα έγραψε στη δεκαπενταετία 1905-1919. Αν και το παρελθόν του αυτό, απόλυτα σχετικό με την ίδια του την ιδιοσυγκρασία πολλές φορές αναβίωσε μέσα του, με έμφαση στην σταθερή του αγάπη για το επίγραμμα: από τον Ανακρέοντα ως τον Φρανσουά Βιγιόν. Πράγματι, μετά το 1919-1920, ολοένα και περισσότερο μειώνονται τα αρχαιόθεμα ποιήματά του ή τα ποιήματα της μορφής του σονέτου, ως δείγματα μιας «ιδεολογικά» ξεπερασμένης περιόδου, δίνοντας χώρο στις μεγάλες δραματουργικές συνθέσεις του: Το Φως που Καίει (1922) και  Σκλάβοι Πολιορκημένοι (1927), τις οποίες όμως επίσης δεν θα πάψει να αλλάζει και να επεξεργάζεται στις επανεκδόσεις τους.

Σελίδα στο τεύχος: 58
Σελίδες: 8

Το μελέτημα που ακολουθεί εισάγει σ΄ένα ερευνητικό δίπτυχο που έχει σχέση με τη δια βίου ταλάντευση του Κώστα Βάρναλη, όπως τη διακρίνω να εμφανίζεται διαρκώς- άλλοτε προσπαθώντας μέσω της τέχνης να εκφράσει τη γεμάτη διακυμάνσεις, δύστροπη αλλά και ελευθεριακή ιδιοσυγκρασία του, άλλοτε επιβάλλοντας στην τέχνη του ηθικούς περιορισμούς, υπηρετώντας τις αρχές μιας πολιτικής ενόρασης με τον προγραμματισμό της οποίας όμως ο ίδιος, ως δημιουργικό υποκείμενο,  δεν συνέπλεε πάντα. Η μια όψη του δίπτυχου (αλλά και της ταλάντευσης του ποιητή) ριζώνει  στον συνήθως εύχυμο και ανατρεπτικό αυθορμητισμό του, τον διονυσιακό, φαρσικό  (καλό) του δαίμονα. `Εναν αυθορμητισμό που καθώς, ως στοχαστικός ποιητής, είχε απόλυτη συναίσθηση της δυναμικής του, βάλθηκε να τον χαλιναγωγήσει από νωρίς, προτού καν φτάσει στο σημείο να ριζοσπαστικοποιηθεί μαχητικά. Η εύφορη, έντονα ερωτική και εσωτερικά έκρυθμη ως προς τον βακχικό της χαρακτήρα, αλλά και εσκεμμένα απαίδευτη έκφραση του Βάρναλη γίνεται σήμα κατατεθέν της ποιητικής του εξαρχής, φθάνοντας ως το 1919 και τη δημοσίευση της γνωστής, μεταιχμιακής σύνθεσής του «Ο Προσκυνητής» στο περιοδικό του Γεράσιμου Σπαταλά Ο μαύρος γάτος. Aπό εκεί και πέρα, με την πολιτική του διαφοροποίηση, με την αντιφατικότητα και τη φοβική διάθεση που τον διέκριναν, αποφάσισε να διαγράψει ένα σημαντικό μέρος από όσα έγραψε στη δεκαπενταετία 1905-1919. Αν και το παρελθόν του αυτό, απόλυτα σχετικό με την ίδια του την ιδιοσυγκρασία πολλές φορές αναβίωσε μέσα του, με έμφαση στην σταθερή του αγάπη για το επίγραμμα: από τον Ανακρέοντα ως τον Φρανσουά Βιγιόν. Πράγματι, μετά το 1919-1920, ολοένα και περισσότερο μειώνονται τα αρχαιόθεμα ποιήματά του ή τα ποιήματα της μορφής του σονέτου, ως δείγματα μιας «ιδεολογικά» ξεπερασμένης περιόδου, δίνοντας χώρο στις μεγάλες δραματουργικές συνθέσεις του: Το Φως που Καίει (1922) και  Σκλάβοι Πολιορκημένοι (1927), τις οποίες όμως επίσης δεν θα πάψει να αλλάζει και να επεξεργάζεται στις επανεκδόσεις τους.

Ζήρας, Αλέξης

Ο Αλέξης Ζήρας γεννήθηκε το 1945 στην Αθήνα. Είναι κριτικός λογοτεχνίας, γραμματολόγος και μεταφραστής. Στο παρελθόν εργάστηκε ως στέλεχος εμπορικών επιχειρήσεων (1969-1974), υπεύθυνος εκδοτικού προγράμματος στις εκδόσεις "Πλέθρον" (1978-1988), σύμβουλος ραδιοφωνικών προγραμμάτων στην ΕΡΑ και ΕΤ (1982-1993), αρθρογράφος και λογοτεχνικός κριτικός στις εφημερίδες "Θεσσαλονίκη", "Η Αυγή", "Η Καθημερινή", "Ελευθεροτυπία". Σήμερα είναι επιφυλλιδογράφος στη μηνιαία επιθεώρηση "Διαβάζω". Διετέλεσε υπεύθυνος σύνταξης του "Λεξικού Νεοελληνικής Λογοτεχνίας" των εκδόσεων Πατάκη, συντάκτης του "Βιογραφικού Λεξικού" της Εκδοτικής Αθηνών και της "Εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριττάνικα", καθώς επίσης και μέλος της συντακτικής επιτροπής των περιοδικών "Σχεδία", "Γράμματα και Τέχνες", "Τομές", "Ρεύματα", "Σημείο" της Λευκωσίας. Από το 2002 έως το 2011 διηύθυνε, μαζί με τον Κ.Γ. Παπαγεωργίου, την τριμηνιαία επιθεώρηση κριτικής "Κ". Άρθρα, κριτικά κείμενα και μεταφράσεις του έχουν επίσης δημοσιευτεί στα περιοδικά: "Η Λέξη", "Το Δέντρο", "Νέα Εστία", "Νέο Επίπεδο", "Θέματα Λογοτεχνίας", "Μπιλιέτο", "Το Τραμ", "Εντευκτήριο", "Νέα Πορεία", "Πόρφυρας", "Γραφή", "Υπόστεγο", "Ελίτροχος", "Η Ακτή" , "Η Άμαξα", "Νέα Εποχή", "Σημείο", "Μικροφιλολογικά", "Ύλαντρον" Κύπρου. Το 2009 και το 2011 εξελέγη, διαδοχικά, πρόεδρος του ΔΣ της Εταιρείας Συγγραφέων.

Έργα του είναι:

Ποίηση
- "Αναζητώντας..." (ιδιωτ. εκδοση), Χαλκίδα, 1966
- "Ο ύπνος των ερωτιδέων", Τραμ, Θεσσαλονίκη, 1976· Πλέθρον, Αθήνα, 1984

Κριτικές μελέτες, δοκίμια
- "Ανατομία εποχής - Πέντε δοκίμια κοινωνικού προβληματισμού", (ιδιωτ. έκδοση), Αθήνα, 1973
- "Θεωρία μορφών (Ζιντ, Κάφκα, Μαλρώ, Χεμινγκουέη, Καμύ, Σάρτρ)", Πλέθρον, 1978· 1992
- "Γενεαλογικά. Για την ποίηση και τους ποιητές του '70", Ρόπτρον, Αθήνα 1989
- "Η πεζογραφία του Περικλή Σφυρίδη: αυτοβιογραφικός λόγος και μυθοπλασία", Μπιλιέτο, Παιανία, 2000
- "Από το προσωπικό στο οντολογικό. Μεταβολές της ποιητικής όρασης του Τάκη Καρβέλη", Γαβριηλίδης, Αθήνα, 2002
- "΄Ενας γραικός στα ξένα: αναγνώσεις άλλων λογοτεχνιών", Γαβριηλίδης, Αθήνα 2003

Ανάτυπα
- Προσεγγίσεις στη νεώτερη ποίηση 1965-1980, Γραφή, Αθήνα, 1980
- "Les Metamorphoses de la prose grecque d' apres guerre. Introduction a l' "Arrets sur l' image", Editions Hatier, Paris 1989
- "Ορισμοί και συσχετίσεις στη νεώτερη ποίηση, 1980-1990", Χαλάνδρι, 1992
- "Η κυπριακή ποίηση.Θεματικές, γλωσσικές,υφολογικές διαστρωματώσεις της", Σημείο, Λευκωσία, 1997
- "Από τη γλώσσα της οργής στην τραυματική γλώσσα: ποιητές και ποιητικές μετά το 1970", ΄Ομβρος, Αθήνα 2001

Πεζό
- "Η συνάντηση Λέον Τρότσκι-Αντρέ Μαλρώ: ένα χρονικό", Γαβριηλίδης, Αθήνα, 2003

Μεταφράσεις:
- Α. Μαλρώ, "Οι κατακτητές", Πλέθρον, Αθήνα 1979· 1999
- Ντ. Χ. Λώρενς, "Ο ήλιος κι άλλα διηγήματα", Νεφέλη, Αθήνα, 1981
- Α. Αρτώ, "Ο καλόγερος", Αιγόκερως, Αθήνα, 1981
- Π. Βερλαίν, "Οι καταραμένοι ποιητές", Αιγόκερως, Αθήνα 1982
- Σ. Μαλλαρμέ, "Ποίηση και μουσική", Πλέθρον, Αθήνα 1983
- Ρ. Μπάρτζιν, "Συνομιλίες με τον Χ. Λ. Μπόρχες", Ηριδανός, Αθήνα, 1985
- Γκυ ντε Μωπασσάν, "8 ερωτικές ιστορίες", Αιγόκερως, Αθήνα 1988
- Α. Μαλρώ, "Σχεδίασμα μιας ψυχολογίας του κινηματογράφου", Ρόπτρον, Αθήνα, 1989
- Λ. Λόβενταλ, "Για μια κριτική θεωρία της λογοτεχνίας", Ρόπτρον, Αθήνα, 1990
- Γκυ ντε Μωπασσάν, "Ο λύκος κι άλλα διηγήματα", Ρόπτρον, 1990
- Μπλαιζ Σαντράρ, "Ο χρυσός", Καστανιώτης, Αθήνα, 1998
- "Η τέχνη της γραφής στον 20ό αιώνα" (συνεντεύξεις ξένων λογοτεχνών), Καστανιώτης, Αθήνα 2000

Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

Στείλτε μας την απορία σας για το άρθρο.