ΠΑΛΑΜΑΣ III: O ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΙΣΜΟΥ Α΄ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΑΨΙΜΑΧΙΕΣ

ΠΑΛΑΜΑΣ III: O ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΙΣΜΟΥ Α΄ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΑΨΙΜΑΧΙΕΣΣυγγραφέας: Κριαράς, ΕμμανουήλΤεύχος: 4

3,00€

Σελίδα στο τεύχος: 30
Σελίδες: 30
Στο μελέτημα μου «Κωστής Παλαμάς IV. Η κάμψη του αγωνιστή», κάνω λόγο για εκτενή μελέτη που σχεδίασα παλιότερα και άρχισα να τη συγκροτώ με αναφορά στη σχέση του Κωστή Παλαμά με το δημοτικιστικό κίνημα και τη δημοτική γλώσσα. Έδωσα μάλιστα στο δημοσίευμά μου αυτό και τη διάρθρωση που θα είχε το σχεδιασμένο σύγγραμμα. Όπως εκεί ανέφερα, το μελέτημα εκείνο δεν ευτύχησε να οδηγηθεί σε οριστικό και αίσιο τέρμα. Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο ως αυτή τη στιγμή έχει δημοσιευτεί μόνο το τέταρτο και τελευταίο τμήμα της όλης μελέτης. Επειδή ούτε τώρα προβλέπεται οριστική συγκρότηση των δύο πρώτων τμημάτων του όλου μελετήματος, προχωρώ σήμερα στη δημοσίευση του τρίτου τμήματος, που αναφέρεται στον Παλαμά ως αγωνιστή του δημοτικισμού κατά τα χρόνια 1898-1920. [...] Πράγματι μέσα σ' αυτή την περίοδο εκδηλώνεται κατεξοχήν η αγωνιστική δραστηριότητα του ποιητή. Τότε προβάλλουν οι μεγάλες αρετές που επέδειξε μαχόμενος στην πρώτη γραμμή για την επικράτηση του δημοτικιστικού κινήματος. Έχει ήδη ανυψώσει το γλωσσικό του όργανο, μαγικό τώρα δέκτη της ηγετικής του σκέψης, διαμορφωμένο, θα έλεγα, σε ορμητικό ποτάμι που ποτίζει τη χέρσα γη για να βλαστήσει και να καρποφορήσει. [...] Κλείνοντας το πρώτο κεφάλαιο του μελετήματος, θα διατύπωνα τη γνώμη ότι ο άκρατος, ο αγωνιστικός μάλιστα δημοτικισμός του Παλαμά ενισχύεται και από τις ιδέες που βρίσκουν την έκφρασή τους με όσα κηρύττονται στο «Δωδεκάλογο του Γύφτου» ενάντια στο πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο της εποχής του. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι, μόλις η γενικότερη ιδεολογική του αντίθεση υποχωρήσει με την αλλαγή των κοινωνικών συνθηκών στην τρίτη δεκαετία του αιώνα μας, θα υποχωρήσει, αισθητά μάλιστα, και ο άκρατος δημοτικισμός του εξελισσόμενος σε μια υπερβολική συμβιβαστικότητα προς το πολιτικοκοινωνικό καθεστώς της εποχής.
Κριαράς, ΕμμανουήλΟ Εμμανουήλ Κριαράς (1906-2014) γεννήθηκε στον Πειραιά, με καταγωγή από την Κρήτη. Τελείωσε το γυμνάσιο στα Χανιά το 1924. Σπούδασε φιλολογία (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 1924-29), βυζαντινή φιλολογία, νεοελληνική φιλολογία και συγκριτική γραμματολογία (Πανεπιστήμιο Μονάχου, 1930 και Πανεπιστήμιο Παρισιού, 1938-39 και 1945-48). Αναγορεύτηκε διδάκτορας το 1938. Επιστημονικός συνεργάτης του Μεσαιωνικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών (1930-39) και στη συνέχεια διευθυντής του (1939-50). Στη διάρκεια της Κατοχής έλαβε μέρος στην αντίσταση και κρατήθηκε στο Χαϊδάρι επί μήνες έως τον Σεπτέμβριο του 1944. Το 1950 διορίστηκε τακτικός καθηγητής μεσαιωνικής ελληνικής φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Διετέλεσε κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής, μεταξύ 1954-55. Απολύθηκε από τη θέση του από τη Χούντα (1968). Καλλιέργησε τη μεσαιωνική και τη νεοελληνική φιλολογία και γλώσσα και αγωνίστηκε για την επικράτηση της δημοτικής. Διετέλεσε: πρόεδρος εικοσαμελούς επιτροπής που μεταγλώττισε τους δικαστικούς κώδικες· πρόεδρος επιτροπής που πρότεινε το είδος μονοτονικού που εφαρμόζεται. Συνέθεσε το "Λεξικό της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας 1100-1669" (14 τόμοι) και το "Λεξικό της δημοτικής". Δημοσίευσε μελέτες για τη μεσαιωνική και νέα ελληνική γλώσσα και φιλολογία. Ανάμεσα στα περισσότερα από 1.000 άρθρα και 60 βιβλία που εξέδωσε αυτοτελώς ο Εμμ. Κριαράς, ξεχωρίζουν οι μονογραφίες του για τον Ψυχάρη, το Σολωμό και τον Παλαμά, οι εκδόσεις παλαιότερων κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας ("Πανώριας" του Χορτάτση, των θεατρικών του Πέτρου Κατσαΐτη, κ.ά), οι μελέτες του για το δημοτικισμό και η αλληλογραφία του. Τιμήθηκε με διεθνή βραβεία, μεταξύ των οποίων το Herderpreis και το βραβείο της Association des Etudes Grecques για το Μεσαιωνικό Λεξικό του. Επίσης, του απενεμήθηκαν τέσσερα ελληνικά παράσημα (το τελευταίο: Ταξιάρχης τάγματος τιμής) και ανακηρύχθηκε ιππότης της Λεγεώνας της τιμής στη Γαλλία και Commendatore in merito στην Ιταλία. Πέθανε από ανακοπή καρδιάς, στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη, το βράδυ της 22ης Αυγούστου 2014, σε ηλικία 108 ετών.
Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

Στείλτε μας την απορία σας για το άρθρο.